कोकणच्या मातीचा गंध लाभलेल्या ‘गमन’ला प्रेक्षकांचा उत्स्फूर्त प्रतिसाद

कणकवलीतील पहिलाच शो हाऊसफुल्ल; स्थलांतर, मातीची ओढ आणि नात्यांची गोष्ट प्रेक्षकांच्या मनाला भिडली

मालवण (प्रतिनिधी) : कोकणच्या मातीचा गंध, गावाकडच्या माणसांच्या जगण्यातील भावनिक गुंफण आणि स्थलांतराच्या वास्तवाचे संवेदनशील चित्रण करणाऱ्या ‘गमन’ या मराठी चित्रपटाला प्रेक्षकांचा उत्स्फूर्त प्रतिसाद मिळत आहे. मालवण तालुक्यातील त्रिंबक गावचे सुपुत्र लेखक-दिग्दर्शक मनोज नाईक साटम यांनी साकारलेल्या या चित्रपटाचा २ ऑक्टोबरपासून कणकवली येथील लक्ष्मी चित्रमंदिरासह राज्यातील विविध चित्रपटगृहांत प्रवास सुरू झाला. कणकवलीतील पहिलाच शो हाऊसफुल्ल झाल्याने चित्रपटाला मिळालेला प्रतिसाद लक्षवेधी ठरला आहे.

‘गमन’ हा केवळ मनोरंजन करणारा चित्रपट न राहता कोकणच्या बदलत्या सामाजिक वास्तवाचा आरसा ठरतो. रोजगाराच्या शोधात कोकणातून मुंबई, पुणे आणि परदेशात होणारे स्थलांतर, त्यामुळे गावाकडे ओस पडणारी घरे, कमी होत जाणारी शाळांची पटसंख्या आणि गावाशी हळूहळू तुटत चाललेली नाळ, या प्रश्नांना चित्रपटाने कथानकाच्या माध्यमातून स्पर्श केला आहे.

कधीकाळी माणसांच्या वर्दळीने गजबजणारी कोकणातील गावे आज अनेकदा शांत होताना दिसतात. गावातील तरुण पिढी रोजगारासाठी बाहेर पडत असल्याने सामाजिक जीवनावरही त्याचा परिणाम होत आहे. पारंपरिक सण-उत्सवांची रंगत कमी होण्यामागेही बदलत्या लोकसंख्येचे वास्तव आहे. या बदलत्या कोकणाचे चित्रण ‘गमन’मधून संवेदनशीलपणे करण्यात आले आहे.

भाऊ-माईच्या नजरेतून गावाची ओढ

चित्रपटाची कथा कोकणातील एका गावात राहणाऱ्या भाऊ आणि माई या वृद्ध दांपत्याभोवती फिरते. उपचारासाठी मुंबईतील मुलांकडे आलेल्या या दांपत्याला महानगरातील धावपळीच्या जीवनाशी जुळवून घेताना येणाऱ्या अडचणी आणि मनात कायम असलेली गावाची ओढ चित्रपटातून प्रभावीपणे मांडण्यात आली आहे.

याच कथेत उत्तर प्रदेशातील पुरामुळे घर गमावलेले कुंदन आणि तारा हे बहीण-भाऊ रोजगाराच्या शोधात मुंबईत येतात. गणेशोत्सवाच्या निमित्ताने भाऊ-माई गावाकडे परतत असताना कुंदन आणि ताराही त्यांच्यासोबत गावात येतात. त्यानंतर सुरू होणाऱ्या भावनिक प्रवासातून माणसांमधील नाती, मातीशी असलेले नाते, स्थलांतराचे दुःख आणि नव्या ठिकाणी आयुष्य उभे करण्याची धडपड उलगडत जाते.

‘माझ्या मातीची कथा सांगण्याची इच्छा होती’

लेखक-दिग्दर्शक मनोज नाईक साटम म्हणाले, “माझ्या मातीची कथा सांगण्याची नेहमीच इच्छा होती. गाव आणि शहरातील अंतर तसेच मानवमूल्यांचे महत्त्व या चित्रपटातून मांडण्याचा प्रयत्न केला आहे. स्थानिक कलाकार आणि स्थानिक लोकांच्या सहभागातून हा चित्रपट साकारला.”

विशेष म्हणजे, कोकणच्या मातीत रुजलेली ही कथा कोकणापुरती मर्यादित न राहता स्थलांतराचा अनुभव घेतलेल्या प्रत्येक कुटुंबाशी जोडली जाणारी आहे. गाव सोडून शहरात स्थायिक झालेल्या पिढीची मनःस्थिती आणि गावाशी कायम जोडलेली भावनिक नाळ या चित्रपटातून अधोरेखित होते.

स्थानिक कलाकारांचा सहभाग

‘गमन’ची निर्मिती मानसी नाईक साटम यांनी केली असून लेखन व दिग्दर्शन मनोज नाईक साटम यांचे आहे. नारायण जाधव, श्रद्धा खनोलकर, दीपक कुमार, हर्षिका मेलेकर, सचिन वळंजू, निलेश भेरे, निलेश पवार, गणेश मांजरेकर, मानसी नाईक साटम, केदार गोडसे, आकांक्षा खोत, निकिता सावंत, प्रदीप वेलोंडे आदी कलाकारांनी चित्रपटात भूमिका साकारल्या आहेत.

कास्टिंग डायरेक्टर म्हणून रोहन पारकर यांनी काम पाहिले असून छायांकन शैलेश तांबे, संकलन सौरभ नामदेव नाईक आणि संगीत प्रशांत कांबळे यांचे आहे. स्थानिक कलाकार आणि स्थानिक लोकांच्या सहभागामुळे चित्रपटाला कोकणच्या जीवनाचा अस्सल पोत मिळाला आहे.

चित्रपट महोत्सवांतही उमटली मोहोर

‘गमन’ची पुणे आंतरराष्ट्रीय चित्रपट महोत्सव (PIFF २०२६) मधील मराठी चित्रपट स्पर्धा विभागासाठी निवड झाली आहे. याशिवाय राष्ट्रीय आणि आंतरराष्ट्रीय चित्रपट महोत्सवांमध्येही चित्रपटाचे कौतुक झाल्याचे निर्मिती संस्थेकडून सांगण्यात आले आहे.

कोकणच्या मातीतील माणसांची कथा, त्यांच्या जगण्यातील प्रश्न आणि गावाशी असलेली भावनिक नाळ रुपेरी पडद्यावर आणणाऱ्या ‘गमन’ला कणकवलीतील पहिल्याच शोला मिळालेला हाऊसफुल्ल प्रतिसाद हा स्थानिकांसाठी विशेष आनंदाचा विषय ठरला आहे.

“कोकणच्या मातीतील आणि कोकणच्या माणसांची कथा सांगणाऱ्या ‘गमन’ला जिल्हावासीयांनी भरभरून प्रतिसाद द्यावा,” असे आवाहन लेखक-दिग्दर्शक मनोज नाईक साटम यांनी केले आहे.